Son depremler

Büyüklük ve şiddet aynı şey değil

Büyüklük, depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür ve her deprem için tek bir değerdir. Listedeki sayı budur. Şiddet ise depremin belirli bir yerde ne kadar hissedildiğini ve ne kadar hasar verdiğini anlatır; merkez üssünden uzaklaştıkça azalır. Aynı deprem bir ilde şiddetli, 200 kilometre ötede hafif hissedilebilir.

Büyüklük ölçeği logaritmiktir. Büyüklükteki her bir birimlik artış, yer hareketinin yaklaşık 10 kat, açığa çıkan enerjinin ise yaklaşık 32 kat büyümesi demektir. Yani 6 büyüklüğündeki bir deprem, 4 büyüklüğündekinden yaklaşık bin kat fazla enerji açığa çıkarır.

Büyüklüklere göre kabaca ne beklenir?

• 3,0'ın altı: Genellikle hissedilmez, yalnızca cihazlar kaydeder. Türkiye'de her gün onlarca kez olur.
• 3,0 – 3,9: Merkeze yakın yerlerde hafifçe hissedilir, hasar beklenmez.
• 4,0 – 4,9: Geniş bir alanda hissedilir, eşyalar sallanır; hasar nadirdir.
• 5,0 – 5,9: Dayanıksız yapılarda hasara yol açabilir.
• 6,0 ve üzeri: Yerleşim yerlerine yakınsa ciddi hasar ve can kaybına neden olabilir.

Derinlik neden önemli?

Derinlik, depremin yerin kaç kilometre altında başladığını gösterir. Sığ depremler (yaklaşık 0–20 km) enerjilerini yüzeye yakın boşalttıkları için aynı büyüklükteki derin depremlere göre daha kuvvetli hissedilir ve daha çok hasar verir. Türkiye'deki depremlerin çoğu sığdır.

Kandilli ve AFAD verileri neden farklı olabilir?

Türkiye'de depremleri iki kurum izler: Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve AFAD. İkisi farklı istasyon ağları ve hesaplama yöntemleri kullandığı için aynı depremin büyüklüğü ve yeri küçük farklarla açıklanabilir. İlk dakikalarda verilen değerler, daha fazla istasyon verisi geldikçe güncellenir. Bu sayfa Kandilli'nin listesini gösterir.

Deprem anında ve sonrasında

• Sarsıntı sırasında çök, kapan, tutun: sağlam bir eşyanın yanına çök, başını ve enseni koru, sarsıntı bitene kadar yerinden kalkma.
• Merdivenlere, balkona ve asansöre yönelme; camlardan ve devrilebilecek eşyalardan uzak dur.
• Sarsıntı bittikten sonra gaz, elektrik ve su vanalarını kapat, binayı sakin biçimde terk et.
• Acil durumda 112'yi ara. Hatları meşgul etmemek için yakınlarınla kısa mesajla ya da internet üzerinden haberleş.
• Evde bir deprem çantası bulundur: su, dayanıklı yiyecek, el feneri, düdük, ilk yardım malzemesi, powerbank ve önemli belgelerin kopyaları.

Sık sorulan sorular